Je kan deze blog nu ook luisteren

1. Gezond eten betekent niet automatisch afvallen

Veel mensen denken onbewust dat gezonde producten een soort vrijbrief zijn. Dat is helemaal niet gek. We horen tenslotte overal dat noten gezond zijn, avocado vol goede vetten zit en pindakaas prima past in een gezond voedingspatroon. En weet je, dat klopt ook.

Ik ga je echt niet vertellen dat je deze producten voortaan moet vermijden. Sterker nog, ze passen juist heel goed in een gezond eetpatroon. Alleen betekent gezond niet automatisch dat je er onbeperkt van kunt eten als je wilt afvallen. Daar zit een belangrijk verschil.

Je lichaam kijkt namelijk niet of de calorieën afkomstig zijn uit een koekje of uit een handje ongezouten noten. Het kijkt naar de totale hoeveelheid energie die gedurende de dag binnenkomt. Krijg je meer energie binnen dan je lichaam verbruikt? Dan wordt het overschot opgeslagen, ook als die energie uit gezonde producten komt.

Dit is geen mening maar gewoon hoe ons lichaam werkt.

Gezonde keuzes kunnen ongemerkt optellen

Op weg naar huis pak je nog even een handje noten uit de zak die naast je ligt op de bijrijdersstoel. Tijdens het koken proef je een paar keer van de saus. Je smeert royaal pindakaas op je boterham, omdat dat gezonder is dan chocoladepasta. Later op de avond eet je gedachteloos een koekje dat op tafel ligt, terwijl je televisie kijkt.

Geen van die keuzes is verkeerd. Sterker nog, de meeste zijn juist voedzaam. Alleen vormen ze samen misschien wel een paar honderd calorieën extra. Precies daarom is afvallen soms zo frustrerend. Je hebt het gevoel dat je gezond bezig bent en dat bén je ook. Alleen krijg je ongemerkt nét iets meer energie binnen dan je lichaam nodig heeft.
Vergelijk het eens met je bankrekening. Als je iedere dag vijf euro extra uitgeeft, merk je daar vandaag misschien weinig van. Maar aan het einde van de maand vraag je je ineens af waar al dat geld gebleven is. Met voeding werkt het eigenlijk precies hetzelfde.

2. Je drinkt soms meer calorieën dan je denkt

Wanneer je wilt afvallen, denk je waarschijnlijk als eerste aan wat er op je bord ligt. Dat is logisch maar toch wordt er vaak vergeten dat ook drinken behoorlijk kan bijdragen aan de hoeveelheid energie die je op een dag binnenkrijgt. En nee, ik heb het niet alleen over frisdrank.

Ook een glas versgeperst sinaasappelsap, een chai latte onderweg naar je werk of een rijk gevulde smoothie kunnen ongemerkt behoorlijk aantikken. Dat maakt ze niet ongezond, maar het betekent wel dat ze meetellen. Het verschil zit vooral in de manier waarop je lichaam erop reageert. Gezond eten maar niet afvallen heeft soms simpelweg te maken met wat je drinkt.

Wanneer je een appel eet, ben je even bezig met kauwen. Je maag vult zich en je hersenen krijgen langzaam het signaal dat je iets gegeten hebt. Drink je diezelfde appel in de vorm van sap, dan is dat glas vaak binnen een minuut leeg. Je hebt minder lang gegeten, voelt je minder verzadigd en je krijgt daardoor eerder trek en daardoor is de kans groot dat je niet voor een stuk komkommer kiest. Daardoor krijg je ongemerkt meer energie binnen dan je eigenlijk nodig hebt.

Kies vaker voor eten dan voor drinken

Dat betekent niet dat je nooit meer een smoothie mag nemen. Absoluut niet. Vraag jezelf alleen af of je de ingrediënten ook allemaal los zou opeten. Een banaan, twee dadels, een flinke lepel pindakaas, havermout, havermelk en wat lijnzaad zijn een gezonde smoothie. Maar zou je deze ingrediënten ook achter elkaar opeten als tussendoortje?

Soms is de simpelste oplossing ook de beste. Eet je fruit in plaats van het te drinken. Kies vaker voor koffie of thee zonder extra’s en leer om water te drinken. Je zult merken dat je langer verzadigd blijft zonder dat je het gevoel hebt dat je iets moet laten.

4. Je porties zijn groter dan je lichaam nodig heeft

“Maar ik eet alleen gezonde dingen.” Dat geloof ik direct. Alleen zegt dat nog niets over de hoeveelheid. Een rijk bord volkoren pasta met veel groenten en tempeh is een prima maaltijd. Een flinke salade met kikkererwten, avocado en noten ook. Maar wanneer je twee keer opschept of altijd nét iets meer op je bord legt omdat het gezond is, kan ook een gezonde maaltijd te groot worden.
Tijdens mijn coaching ga je vaak juist méér groenten eten. Zo krijg je een bord dat goed vult, zonder dat je ongemerkt veel meer calorieën eet.

Je lichaam kijkt niet naar jouw goede bedoelingen

Wanneer je wilt afvallen, speelt de totale hoeveelheid calorieën die je op een dag binnenkrijgt een belangrijke rol. Dat betekent niet dat je minder groenten moet gaan eten. Sterker nog, van groenten mag je vaak juist méér eten. Het gaat vooral om producten die ongemerkt veel calorieën leveren, zoals noten, pindakaas, olie, avocado of extra porties pasta en rijst.

Wanneer je ongemerkt meer calorieën binnenkrijgt dan je lichaam verbruikt, is gezond eten maar niet afvallen eigenlijk helemaal niet zo vreemd. Dat betekent niet dat je met een keukenweegschaal door het leven moet. Wel dat het soms helpt om eerlijk te kijken waar jouw calorieën vandaan komen en welke kleine aanpassingen het meeste verschil maken.

5. Een week heeft 7 dagen, geen 5

Van maandag tot en met vrijdag gaat het eigenlijk best goed. Je ontbijt. Je neemt een gezonde lunch mee naar je werk. Je kookt ’s avonds zelf en laat de koekjes op kantoor liggen en dan breekt het weekend aan…

Een borrel, dat etentje en die verjaardag. Een bakje chips tijdens een film. Op zaterdag een lunch buiten de deur en ’s avonds gaat de frituur aan. Zondag koffie met iets lekkers. Voor je gevoel heb je alleen wat meer genoten van het weekend. In werkelijkheid heb je misschien het calorie-tekort van de hele week alweer ingehaald.

Je hoeft niet perfect te zijn

Het weekend is niet jouw vijand. Sterker nog, ik vind juist dat eten ook gezellig moet blijven. Alleen helpt het je om bewust te zijn van het verschil tussen genieten, gedachteloos eten en los gaan. Vraag jezelf eens af of je een bewuste keuze maakt omdat je ergens echt zin in hebt of dat je eet omdat het weekend is. Die bitterbal is niet exclusief voor de zaterdag. Die mag je ook op dinsdag eten, als je daar trek in hebt.

6. Waarom gezond eten niet altijd verzadigd

Heb je weleens een grote salade gegeten en een uur later alweer trek? Dan ligt dat waarschijnlijk niet aan jouw wilskracht. Verzadiging draait namelijk niet alleen om de hoeveelheid eten op je bord. Het gaat ook om hoe je maaltijd is samengesteld. Een maaltijd met voldoende eiwitten, vezels en gezonde vetten houdt je vaak veel langer verzadigd dan een maaltijd die vooral uit snelle koolhydraten bestaat.

Honger is niet altijd een teken dat je te weinig eet

Wedden dat jij probeert af te vallen door simpelweg minder te eten. Daardoor worden jouw maaltijden kleiner. Het gevolg is dat je het een paar uur volhoudt en daarna ontstaat er een enorme trek in zoet of hartig… en wat gebeurt er dan? Niet omdat je zwak bent maar omdat je lichaam simpelweg opnieuw om energie vraagt. Je weet wel… die hamster in je hoofd die altijd op zoek is naar snelle energie.

Wanneer maaltijden onvoldoende verzadigen, ga je later op de dag vaak ongemerkt meer eten. Kijk daarom niet alleen naar hoeveel je eet, maar ook naar hoe verzadigend je maaltijd is.

Gezond eten is een goede basis, maar inzicht
maakt het verschil

Als je één ding uit deze blog onthoudt, laat het dan dit zijn. Gezond eten maar niet afvallen betekent dus niet dat je een probleem hebt, maar het is niet de enige factor die bepaalt of je afvalt. Vaak zit de grootste winst niet in nóg gezonder eten of nóg harder sporten. Die zit in de kleine gewoontes die je zelf niet meer ziet. Het mooie is dat je daarvoor geen streng dieet nodig hebt.

Je hoeft jezelf niets te verbieden. Je hoeft alleen beter te begrijpen wat er in jouw dagelijkse eetpatroon gebeurt en precies daar begint blijvende verandering.

Ben je benieuwd waar jouw grootste winst zit?

Misschien herkende je jezelf in één van deze 7 oorzaken. Misschien wel in drie. Dat betekent niet dat je hebt gefaald. Het betekent alleen dat er ruimte is om slimmer naar je eetpatroon te kijken. Tijdens een eenmalig coachingsgesprek kijken we samen waar jij de meeste winst kunt behalen. Niet met een oordeel, maar met nieuwsgierigheid. Vaak zijn een paar kleine aanpassingen al genoeg om weer beweging op de weegschaal te krijgen.

Want afvallen hoeft niet te voelen alsof je iedere dag een bokswedstrijd moet winnen.