Waarom mislukt elk dieet bij mij
Je doet wat je moet doen. Eet gezond, houdt je aan regels en begint telkens opnieuw met goede intenties. Toch blijf je terugvallen en stel je jezelf dezelfde vraag waarom mislukt elk dieet, zelfs als je alles ‘goed’ doet. Het voelt alsof je jezelf steeds weer tegenkomt op momenten dat je moe bent of onder druk staat. Diëten beloven controle, maar laten weinig ruimte voor wat er ondertussen in je hoofd en lichaam gebeurt. Daardoor ontstaat een patroon dat je niet bewust kiest, maar wel steeds opnieuw meemaakt. Zolang je niet ziet wat er op die momenten echt speelt, blijf je vechten tegen jezelf. Precies daar begint het te schuren.
Waarom gaat het altijd mis na een sterkte start
Je begint vol goede moed. Alles ligt klaar. Gezonde boodschappen in huis, een strak plan op papier, zelfs je collega’s weten ervan: “Ik doe geen suiker meer. “Ik eet koolhydraatarm” De eerste dagen gaan soepel. Je houdt je aan de afspraken met jezelf en denkt dit keer ga ik het volhouden.
Misschien heb je jezelf al vaak afgevraagd waarom mislukt elk dieet, zelfs als je alles ‘goed” doet en er echt voor gaat.
Maar dan is het woensdagmiddag. Je bent moe. Je hebt de hele dag je best gedaan en ineens betrap je jezelf. Hand in de kast, blik op oneindig. Chips, koekjes en chocolade. Alles wat je jezelf had verboden. Dat was het dan weer. De start was sterk, maar ineens voelt het alsof je alles verpest hebt.
Maar wat is dat toch? Waarom lukt het je niet om het vol te houden?
Je lichaam saboteert je dieet of probeert het je juist te beschermen
Diëten gaan vaak uit van controle. Regels, lijstjes en verboden producten. Het idee is simpel. Hou je je aan de regels, dan val je af. Simpel… toch?
Toch ben jij niet Robin de Robot. Je weet wel, die van Bassie en Adriaan. Jij leeft, voelt, denkt, twijfelt en je lichaam doet zijn best je te beschermen. Zodra jij jezelf van alles ontzegt, gaat je hoofd in de weerstand. “Waarom mag ik dit niet?” “Een klein beetje kan best”, “Hoe lang moet ik dit volhouden?” “Wanneer is het weekend?”
Zodra iets niet meer ‘mag’, wordt het aantrekkelijker. Dat is geen gebrek aan karakter, het is precies hoe ons lichaam werkt.
Wat verboden eten écht met je doet
Producten bestempelen als “slecht”, “fout” of “not done” klinkt misschien als een slimme aanpak, maar het zet precies dat deel van jezelf AAN waar je later last van krijgt. Hoe vaak heb je gedacht “Vandaag géén chocola meer” en wat at je diezelfde avond? Precies.
Eten of drinken verbieden werkt hetzelfde als een kind verbieden op die ene knop te drukken. De nieuwsgierigheid groeit, het verlangen wordt groter. Je maakt het jezelf onmogelijk en daarna komt het bekende stemmetje: “Zie je wel, ik kan het niet.”
Juist een veelgemaakte fout is dat we denken dat streng zijn ons verder brengt. Maar het tegendeel is waar. Je vraagt je vast af waarom mislukt elk dieet, ook als jij er echt voor gaat? De reden is vaak niet het eten, maar de gedachte erachter.
De gedachte die al jouw goede voornemens saboteert
Als je een dieet volgt, ben je vaak ontzettend goed bent in streng zijn. Strenge regels, harde woorden tegen jezelf en een schuldgevoel bij het minste ‘foutje’.
Jij denkt het door strengheid te kunnen redden, maar in werkelijkheid trek je jezelf steeds verder onderuit. Zodra je één keer iets eet wat je ‘niet mocht’, voelt het alsof alles mislukt is. Alsof je het dan net zo goed kunt opgeven want “Nu maakt het toch niet meer uit. Ik begin maandag wel opnieuw.”
Daar zit precies de valkuil. Niet bij wat je eet, maar hoe jij denkt.
Waarom je terugvalt zonder dat je het doorhebt
Misschien vraag je je weleens af waarom je steeds terugvalt, ook al doe je zó je best. Je eet gezond, beweegt en probeert het serieus aan te pakken. Toch beland je telkens weer in dezelfde situatie. Dat ligt niet aan jou en zegt niets over jouw motivatie of doorzettingsvermogen. Je lichaam probeert je namelijk niet te saboteren, maar te beschermen. Wanneer je minder gaat eten of langdurig onder druk staat, denkt je lijf dat er iets mis is. Het schakelt over op een soort ik bescherm je wel-stand. Tegelijkertijd gebeuren veel eetmomenten niet vanuit echte honger, maar uit automatisme. Je bent moe, afgeleid of overprikkeld en voor je het weet heb je al gegeten zonder dat je er echt bij was.
Zolang dit onbewust blijft, voelt het alsof het je steeds overkomt. Een terugval betekent dan al snel dat je denkt dat je hebt gefaald. Terwijl het vaak gaat over een poging om rust, troost of grip te vinden op een manier die je kent. Een koekje eten is niet het probleem. Het probleem ontstaat pas als je daarna boos wordt op jezelf en jezelf toespreekt zoals je dat bij een vriendin nooit zou doen. Terugvallen is menselijk. De vraag is niet of het gebeurt, maar hoe je ermee omgaat. Het begint niet met strenger zijn, maar met opmerken. Op het moment dat je ziet wat er gebeurt, ontstaat er ruimte om te kiezen. Niet vanuit controle, maar vanuit bewustzijn. Precies daar zit de beweging.
Zeg jij dit ook tegen jezelf dan ben je niet de enige
Jij denkt misschien dat je de enige bent die hiermee worstelt, omdat het de buurvrouw wel lijkt te lukken. Maar ik hoor dezelfde zinnen steeds terug in mijn coachingsgesprekken:
Ik weet wat ik moet doen, ik doe het alleen niet
Op papier klopt alles, maar ik hou het nooit vol
Het is alsof ik twee versies van mezelf heb
Eet je om iets te voelen of juist om niets te hoeven voelen
Eten is er niet alleen om je maag te vullen. Het is ook een manier om emoties te dempen. Frustratie, verdriet, onrust of zelfs blijdschap. Je bent gewend geraakt om deze emoties te ‘verzachten’ met iets lekkers. Het is logisch. Eten is snel, beschikbaar en geeft direct effect. Alleen het verandert niets aan wat eronder ligt.
De volgende keer dat je merkt dat je ‘opeens’ iets pakt. Vraag jezelf dan eens Wat voel ik nu echt? Wat heb ik nodig?
Het antwoord is zelden chocola maar misschien wél: rust, ruimte, zachtheid of gewoon een knuffel.
Waarom te streng zijn je niet verder helpt
Streng zijn voelt logisch. Als het niet lukt, moet je harder je best doen. Meer discipline, strakkere regels en minder ruimte om fouten te maken. Dat is wat veel diëten je hebben geleerd. Alleen werkt het in de praktijk precies andersom. Hoe strenger je wordt voor jezelf, hoe groter de druk. En onder druk ga je niet beter eten, maar sneller terug naar wat je kent. Strengheid zet je lichaam in de stressstand. Je hoofd blijft herhalen dat het beter moet, terwijl je lichaam vooral behoefte heeft aan rust en veiligheid. Dat botst. En die botsing voel je terug in snaaitrek, eetbuien of het gevoel dat je constant moet vechten tegen jezelf.
Verder komen vraagt daarom niet om nóg meer strengheid, maar om een andere houding. Een beetje lief zijn voor jezelf wordt vaak verkeerd begrepen, alsof het betekent dat je alles maar goedpraat of geen moeite meer doet. Dat is niet wat het is. Lief zijn voor jezelf betekent dat je eerlijk kijkt naar wat er gebeurt, zonder jezelf af te branden. Wanneer je dat doet, stel je andere vragen. Niet wat heb ik nu weer fout gedaan, maar wat had ik nodig op dit moment. Dat vraagt lef, omdat luisteren lastiger is dan jezelf afkeuren. Precies daar ontstaat verandering. Niet door harder te duwen, maar door samen te werken met jezelf.
Ben jij klaar om het echt anders te doen
Sta eens stil bij deze vragen:
Wat gebeurt er op het moment dat ik "opeens" ga eten
Wat zeg ik daarna tegen mezelf
Waar heb ik behoefte aan, los van eten
Wat zou er veranderen als ik mezelf niet langer zou straffen
Je hoeft geen compleet plan te hebben. Eén kleine stap is al genoeg. Begin met nieuwsgierigheid naar jezelf, naar je patronen en naar wat er mogelijk is als je stopt met vechten tegen jezelf.
Je hoeft niet opnieuw te beginnen om wél verder te komen
Je bent niet ‘weer begonnen met een dieet’. Je bent op weg naar iets dat écht bij je past. Dat vraagt geen strengheid maar nieuwsgierigheid. Geen perfectie, maar beweging. Geen oordeel, maar vertrouwen.
Misschien heb je jezelf al zo vaak afgevraagd: waarom mislukt elk dieet steeds weer? Daarom is dit misschien het moment om niet te kijken naar wat er misgaat, maar naar wat er wel klopt aan jouw gedrag.
Wat heb ík nodig om me goed te voelen, los van regels en lijstjes? Daar begint jouw antwoord.
Anouk Spaan is voedingsconsulent en aangesloten bij de Beroepsvereniging Gewichtsconsulenten (BGN) en oprichter van Praktijk Plantaardig. Ze helpt vrouwen die willen afvallen zonder dieet, schuldgevoel of gevecht met eten. Vanuit haar eigen ervaring met emotie-eten weet ze precies hoe het voelt om steeds weer opnieuw te beginnen en hoe je dat patroon doorbreekt. Sinds 2018 eet ze volledig plantaardig en laat ze zien dat chips en chocola ook prima in een gezond eetpatroon passen.
Als voormalig chocolademonster weet ze hoe verleidelijk die kast kan zijn. Als ze snoept, dan is het de volle 10 waard want half werk past niet bij haar.
Wil je ontdekken hoe plantaardig eten je helpt om afvallen wél vol te houden, zonder streng dieet? Lees meer over Start Vandaag.
WhatsApp 0641206515
anouk@praktijkplantaardig.nl
Ede, Online via Zoom
