Goede intenties op de maandagochtend

De meeste weken beginnen met goede intenties omdat maandagochtend voelt als een frisse start. Mensen nemen zich op dat moment echt voor om het deze week anders te doen. Ze pakken een stuk fruit, maken een gezondere lunch en lopen misschien zelfs een rondje buiten in de pauze.  Er is volop energie en motivatie en even lijkt alles op zijn plek te vallen.

Alleen houdt dat gevoel zelden stand want tegen de tijd dat de dinsdagmiddag aanbreekt, is de realiteit alweer binnengeslopen. Een meeting liep uit waardoor de lunch snel tussendoor werd gedaan en deze net niet was wat het lichaam nodig had. Er werd wel iets gegeten, maar niet iets wat echt vult en precies dan komt dat moment, ergens halverwege de middag, waarop de focus begint weg te glijden.

Je ziet het gebeuren zonder dat iemand het benoemt. Wanneer de verpakking opengetrokken wordt. Eerst wordt er gedacht aan één koekje of iets kleins om gewoon even door te kunnen, maar dat ene koekje blijft zelden alleen. Voor iemand het doorheeft is de verpakking leeg en volgt die bekende gedachte die bijna automatisch opkomt dat ze het morgen wel weer beter zullen doen.

Dat patroon is geen uitzondering maar de standaard geworden op veel werkvloeren. Dit komt niet omdat mensen geen discipline hebben, maar omdat hun dag simpelweg anders in elkaar zit dan we denken.

Waarom de fruitmand en gezond eten op kantoor het niet redden van de koekjesla

Het klinkt misschien hard, maar die fruitmand waar zoveel aandacht aan wordt besteed, redt het simpelweg niet van de koekjesla. Het fruit mag dan wel op zijn maar de koek, snoep en snaaieerijen zijn er niet minder om geworden.

Mensen kiezen namelijk niet alleen op basis van wat gezond is, maar ze kiezen vooral op basis van wat ze op dat moment nodig hebben en dat is zelden een appel. Op een drukke werkdag, met een vol hoofd en een lichaam dat energie tekortkomt, zoekt iemand iets dat direct resultaat oplevert. Men zoekt iets dat snel werkt, dat vult en dat even rust geeft.

Een appel naast een zak winegums is daarom geen eerlijke keuze. Het is alsof je iemand laat kiezen tussen iets wat logisch is en iets wat direct goed voelt. Op dat moment wint het gevoel het bijna altijd van de logica, niet omdat mensen zwak zijn, maar omdat hun lichaam precies doet wat het hoort te doen. Precies daarom zie je dat gezond eten op kantoor niet werkt zoals we hopen.

Waarom theoretische kennis niets verandert aan gedrag

Het idee dat mensen gezonder gaan eten als ze maar genoeg weten is hardnekkig en wordt vaak gepresenteerd alsof kennis automatisch leidt tot ander gedrag. In de praktijk werkt het echter zelden zo omdat vrijwel iedereen inmiddels dondersgoed weet wat gezond is en wat niet. Niemand hoeft uitgelegd te krijgen dat groente beter is dan snoep of dat water een betere keuze is dan bier op een frimibo, maar toch verandert er weinig.

Dat komt omdat gedrag niet wordt gestuurd door kennis, maar door wat er gebeurt op het moment dat het lastig wordt. Die momenten zitten niet in de theorie maar juist midden in de werkdag. Dat is ook de reden waarom gezond eten op kantoor niet werkt, zelfs niet als iedereen precies weet wat hij zou moeten doen. Op het moment dat iemand moe is, honger heeft, onder druk staat of simpelweg te weinig gegeten heeft, neemt de hypothalamus het over want die voelt zich bedreigd.

Het lichaam kiest dan voor snelle energie en niet voor de lange termijn maar voor NU. Dat zie je niet alleen op kantoor maar ook bij mensen die al jaren bezig zijn met hun eetpatroon en precies weten wat ze zouden moeten doen. Het lukt hen niet om het vol te houden omdat het probleem niet in de kennis zit maar in het gedrag.

De fout die bijna elk vitaliteitsprogramma maakt

Veel organisaties investeren in vitaliteit door fruitmanden en workshops aan te bieden. De intentie is natuurlijk goed, alleen ligt de focus vaak op het verkeerde punt. De aandacht gaat namelijk meestal naar wat mensen eten, terwijl het echte probleem zit in de vraag waarom ze eten.

Zolang iemand te weinig eet overdag, slecht slaapt, onder druk staat of geen structuur heeft in zijn dag, blijft het gedrag hetzelfde. Je kunt de omgeving aanpassen wat je wilt, maar als het systeem niet verandert, zal ook het resultaat niet veranderen. Precies daarom zie je dat gezond eten op kantoor niet werkt, hoe goed de intenties ook zijn.

Dat is dan ook de reden waarom zoveel initiatieven weinig effect hebben omdat ze de buitenkant aanpakken terwijl de werkelijke oorzaak onaangeraakt blijft.

Wat werkt dan wel op de werkvloer

Wat wel werkt is verrassend simpel en tegelijkertijd iets waar doorgaans weinig aandacht naartoe gaat. Het begint namelijk met structuur waardoor je niet hoeft te gokken wanneer je eet, maar bewust momenten inbouwt waarop je lichaam krijgt wat het nodig heeft. Daarnaast gaat het om maaltijden die niet alleen gezond zijn maar ook echt vullen zodat eiwitten, vezels en voldoende volume ervoor zorgen dat iemand niet halverwege de middag leeg is.

Minstens zo belangrijk is het begrijpen van gedrag omdat weten waarom iemand naar die koek grijpt ruimte geeft om iets te veranderen. Dit gebeurt niet door het te verbieden maar door de dag anders in te richten. Kleine aanpassingen maken daarin vaak het grootste verschil want het gaat niet om een compleet nieuw gedrag maar om slimme keuzes die direct effect hebben op de energie en de focus.